Krwiodawstwo to jedna z najbardziej szlachetnych i bezinteresownych form niesienia pomocy. Dzięki tym hojnym gestom, możliwe jest leczenie tysięcy pacjentów; od ofiar wypadków samochodowych po osoby wymagające regularnych transfuzji. Co należy wiedzieć przed oddaniem krwi? Czy każdy może zostać dawcą? Jakie badania warto wykonać?

Kto może zostać dawcą?

 Czy każdy może oddać krew i czy trudno jest zostać dawcą? Według danych statystycznych portalu alertmedyczny.pl w roku 2025 krew oddało około 651,8 tysiąca Polek i Polaków.

Dawcą może zostać osoba pełnoletnia do 65 roku życia, ważąca powyżej 50kg i niechorująca na choroby przewlekłe. Pełna lista chorób dyskwalifikujących do bycia dawcą krwi znajduje się pod tym linkiem. Przeciwwskazania do oddawania krwi. Metody pobierania krwi.

Jak przygotować się do oddania krwi?

Jeśli nie ma przeciwwskazań do zostania dawcą, można przejść do planowania dnia, w którym odda się krew. Oto jak to zrobić:

1. Należy sprawdzić godziny i dni pracy wybranego punktu krwiodawstwa.

2. Niezalecane jest, aby oddawać krew będąc zmęczonym, niewyspanym lub po pracy.

3. Ważne jest odpowiednie nawodnienie – zaleca się pić dużo wody i soków owocowych, a także coś zjeść. Wskazany jest lekkostrawny posiłek.

4. Podczas rejestracji należy okazać dokument potwierdzający tożsamość.

Przykładowy formularz dla kandydatów można sprawdzić pod tym linkiem. Ankiety dla kandydatów na dawców krwi

Znaczenie badań krwi profilaktycznych

Chcąc pomagać innym, musimy w pierwszej kolejności zadbać o samych siebie. Dlatego tak ważne są regularne badania; w tym profilaktyczne badania krwi. Regularność w tym zakresie pozwala na wczesne wykrycie chorób, zwiększając skuteczność leczenia. Jakie badania warto wykonać?

Morfologia krwi

Najszybsze i najprostsze badanie, które umożliwia szybką ocenę stanu zdrowia pacjenta. Dostarcza podstawowych danych o elementach krwi pod względem jakościowym oraz ilościowym na tle ogólnie przyjętych norm. Miejscem pobrania najczęściej jest żyła łokciowa prawej lub lewej ręki. Badanie wykonuje się na czczo.

Lipidogram (profil lipidowy)

Badanie sprawdzające poziom cholesterolu we krwi, który może prowadzić między innymi do rozwoju miażdżycy, odpowiedzialnej za wiele powikłań, w tym udary mózgu. Jest to jedna z chorób cywilizacyjnych, która dotyka coraz więcej seniorów i osób w średnim wieku. Badanie wykonuje się na czczo, a w dniu poprzedzającym odradza się spożywanie alkoholu i tłustych potraw.

Glikemia

Badanie służące do pomiaru poziomu cukru we krwi. Pod względem technicznym wszystko wygląda tak samo, jak przy morfologii ogólnej czy profilu lipidowym. Badanie wykonuje się na czczo.

Badania hormonów – TSH, panel tarczycowy

Tarczyca to organ odpowiedzialny za regulację metabolizmu, temperatury ciała, pracy serca, pracy mózgu a także produkcję hormonów T3, T4 i kalcytoniny. Aby sprawdzić, czy tarczyca prawidłowo funkcjonuje należy zrobić badania poziomu tyreotropiny, czyli TSH, którego nieprawidłowy wynik może świadczyć o ewentualnej chorobie. Badania nie trzeba wykonywać na czczo, warto jednak udać się do punktu diagnostycznego rano, aby wyniki były jak najbardziej wiarygodne.

Koagulogram – badanie na krzepliwość krwi

Częste krwawienia z nosa, obfite miesiączki czy krwawienia z układu pokarmowego to sygnał, że warto wykonać koagulogram, czyli test, który ma na celu ocenić przebieg procesu krzepnięcia krwi i wykazać, czy wszystkie jego elementy są obecne. Badanie wykonuje się na czczo. Oprócz tego należy unikać wysiłku fizycznego na ok. 2–3 dni przed badaniem.

Próby wątrobowe

Próby wątrobowe, czyli oznaczenie enzymów wątrobowych. Jest to badanie krwi, dzięki któremu można ocenić wątrobę i wskazać ewentualne zaburzenia w gospodarce tłuszczowej. Test wykonuje się profilaktyczne lub w celu diagnozy takich chorób jak wirusowe zapalenie wątroby typu B i C czy kamica pęcherzykowa. Badanie wykonuje się na czczo.

OB i CRP – diagnostyka stanów zapalnych

Zadaniem wspomnianych testów nie jest wskazanie ich przyczyny, a jedynie potwierdzenie obecności i nasilenia w organizmie. OB (odczyn Biernackiego) wskazuje szybkość opadania czerwonych krwinek), natomiast CRP (białko C-reaktywne) to poziom białka ostrej fazy w osoczu. Badanie wykonuje się na czczo, 8–12 godzin po ostatnim posiłku. Przeddzień nie wskazany jest wysiłek fizyczny.

Badania krwi w ciąży

W czasie ciąży zaleca się regularne, comiesięczne badania krwi. Poza morfologią ogólną, lekarze prowadzący często zalecają również testy na przeciwciała odpornościowe, badania w kierunku HIV, różyczki, wirusa wątroby typu C czy toksoplazmozy. W 2. trymestrze warto wykonać również test obciążenia glukozą (OGTT), aby określić ryzyko pojawienia się cukrzycy ciążowej. Niektóre badania muszą zostać wykonane na czczo.

Regularne badania pomagają poprawić i monitorować stan naszego zdrowia. Dbając o siebie jesteśmy w stanie zadbać też o innych, oddając to, czego nie da się wyprodukować – krew. Sprawdź, czy Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa nie potrzebuje właśnie Twojej krwi i zostań dawcą – Krwiodawstwo-stany magazynowe